De geriatrische evaluaties

Naast de afhankelijkheidsevaluatie, die de schaal van elk land volgt, bundelt WideCare de belangrijkste geriatrische schalen van het woonzorgcentrum, om cognitie, decubitusrisico, voeding, mondgezondheid, vallen en pijn te meten. U vindt ze op twee plaatsen:

  • op de bewonersfiche, het tabblad Evaluatie: de geschiedenis van elke schaal en directe invoer — getoond aan de zorgrollen;

  • in Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, één lijst per schaal voor het hele huis.

Tabblad Evaluatie van de bewonersfiche, met de geschiedenis van elke schaal

De beschikbare schalen

Schaal

Wat ze meet

Score

Lezing

MMSE

Cognitieve functies

/30

Hoger = beter

Braden

Decubitusrisico

6–23

Lager = meer risico

MNA

Voedingstoestand

/14

Lager = meer risico

OHAT

Mondgezondheid

/16

Hoger = meer risico

Tinetti

Evenwicht en gang (val)

/28

Lager = meer risico

Pijn

Pijn, zelf gerapporteerd of geobserveerd

/10 of /30

Hoger = meer pijn

De eerste vijf staan op het tabblad Evaluatie van de bewoner; Pijn wordt ingevoerd via Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan Pijn (VAS / DOLOPLUS-2).

De afhankelijkheidscategorie staat apart

De afhankelijkheidsschaal bepaalt de afhankelijkheidscategorie, waarop het zorgforfait betaald door de zorgverzekeraar steunt; ze volgt de regels van het land en haar eigen hernieuwingscyclus. De schalen op deze pagina wijzigen die categorie niet.

In België

De afhankelijkheidsschaal is Katz, met haar categorieën, haar hernieuwingsdatum en haar herinneringen — zie De Katz-evaluatie.

MMSE — cognitieve functies

Menu: Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan MMSE (mini-mentale toestand).

De MMSE is een cognitieve screeningstest op 30 punten. Vink elk geslaagd item aan, verdeeld over 7 domeinen:

Domein

Punten

Oriëntatie in de tijd

5

Oriëntatie in de ruimte

5

Inprenting (3 woorden)

3

Aandacht en rekenen

5

Herinnering (3 woorden)

3

Taal

8

Visueel-constructieve praxis

1

Score

Interpretatie

27–30

Normaal

21–26

Lichte cognitieve stoornis

11–20

Matige cognitieve stoornis

0–10

Ernstige cognitieve stoornis

Braden — decubitusrisico

Menu: Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan Braden (risico op drukpijn).

Scoor 6 subschalen: zintuiglijke waarneming (1–4), vochtigheid (1–4), activiteit (1–4), mobiliteit (1–4), voeding (1–4), wrijving en schuifkracht (1–3). Het totaal loopt van 6 tot 23. Hoe lager de score, hoe hoger het risico.

Score

Risiconiveau

19–23

Geen risico

15–18

Licht risico

13–14

Matig risico

10–12

Hoog risico

9 of minder

Zeer hoog risico

Lijst van Braden-evaluaties: de totale score en het risiconiveau als gekleurd label, van Geen risico tot Zeer hoog risico

MNA — voedingstoestand

Menu: Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan MNA (voedingsbeoordeling).

De korte vorm van de MNA screent op ondervoeding op 14 punten, aan de hand van 6 vragen: verminderde voedselinname over 3 maanden (0–2), recent gewichtsverlies (0–3), mobiliteit (0–2), acute ziekte of psychologische stress (0 of 2), neuropsychologische problemen (0–2) en body-mass-index (0–3).

Score

Voedingstoestand

12–14

Normaal

8–11

Risico op ondervoeding

0–7

Ondervoed

Voedingsopvolging

De opvolging van gewicht, inname en hydratatie hoort bij de zorg- en maaltijdapps — zie Klinische registers en Nutritionele opvolging en ondervoeding.

OHAT — mondgezondheid

Menu: Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan OHAT (mondgezondheid).

De OHAT scoort 8 categorieën van 0 (gezond) tot 2 (te behandelen): lippen, tong, tandvlees en weefsels, speeksel, natuurlijke tanden, kunstgebit, mondhygiëne en tandpijn. Het totaal loopt van 0 tot 16. Hoe hoger de score, hoe zorgwekkender de situatie.

Score

Mondgezondheid

0–3

Gezond

4–8

Aanpassingen nodig (verwijzen naar een tandheelkundige)

9–16

Ongezond (dringende verwijzing)

Notitie

Natuurlijke tanden en Kunstgebit bieden N/A (niet van toepassing), dat buiten het totaal blijft.

Tinetti — evenwicht, gang en valrisico

Menu: Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan Tinetti (Balans & Gangwerk).

De Tinetti-schaal beoordeelt het evenwicht (9 items, /16) en de gang (/12), voor een totaal op 28. WideCare berekent beide subscores en het totaal.

Score

Valrisico

25–28

Laag risico

19–24

Matig risico

Minder dan 19

Hoog risico

Notitie

De valrisicoschaal van Morse en het valregister staan in de klinische registers.

Pijn — VAS of DOLOPLUS-2

Menu: Zorg → Evaluatiehulpmiddelen, en dan Pijn (VAS / DOLOPLUS-2).

Kies de Schaal:

  • VAS (zelfevaluatie) — de bewoner geeft een score van 0 tot 10;

  • DOLOPLUS-2 (hetero-evaluatie) — voor een bewoner die het niet kan zeggen, scoort het team 10 gedragingen van 0 tot 3, voor een totaal op 30: Somatische klachten, Antalgische houding in rust, Bescherming van pijnlijke zones, Gelaatsuitdrukking, Slaap, Wassen / aankleden, Mobiliteit, Communicatie, Sociaal leven en Gedragsstoornissen.

Pijnniveau

VAS (/10)

DOLOPLUS-2 (/30)

Geen pijn

0

minder dan 5

Mild

1–3

5–10

Gematigd

4–6

11–17

Streng

7–10

18 en meer

Pijnstilling aangewezen wordt aangevinkt vanaf 4/10 op de VAS en vanaf 5/30 op DOLOPLUS-2. De lijst filtert op Pijn weerhouden, VAS en DOLOPLUS-2, en groepeert per bewoner of per pijnniveau.

Een evaluatie invoeren en valideren

Elke schaal volgt dezelfde stappen:

  1. Open de schaal — vanuit het tabblad Evaluatie van de bewoner, of via Rusthuis → Evaluatiehulpmiddelen.

  2. Nieuw: de bewoner, de datum (vandaag) en de beoordelaar (u) worden ingevuld. Scoor de items.

  3. Bevestigen: de evaluatie gaat van Concept naar Bevestigd.

  4. Valideer: de hoofdverpleegkundige of de arts valideert ze; ze gaat naar Gevalideerd, met de validator en de datum.

graph LR
  A[Concept] --> B[Bevestigd]
  B --> C[Gevalideerd]
  A --> D[Geannuleerd]
  B --> D
  C --> D
  D -->|Opnieuw instellen op Concept| A
  B -->|Opnieuw instellen op Concept| A

Een gevalideerde evaluatie corrigeren

Een gevalideerde evaluatie is vergrendeld: de scores kunnen niet meer worden gewijzigd, en ze kan niet worden verwijderd — gezondheidsgegevens blijven bewaard. Om ze te corrigeren:

  1. klik op Annuleren;

  2. de hoofdverpleegkundige klikt op Opnieuw instellen op Concept;

  3. corrigeer de scores, klik dan op Bevestigen en laat ze opnieuw valideren.

Opnieuw instellen op Concept wordt aangeboden op een bevestigde of geannuleerde evaluatie, aan de hoofdverpleegkundige. Een gevalideerde pijnevaluatie is de uitzondering: ze heeft geen Annuleren, en Opnieuw instellen op Concept heropent ze rechtstreeks.

Eén evaluatie per dag en per schaal

Een bewoner heeft één evaluatie per datum en per schaal; een geannuleerde evaluatie telt niet mee en maakt dus haar dag vrij. De datum mag niet in de toekomst liggen, noch na het overlijden van de bewoner.

Evaluaties die op validatie wachten

Zorg → Medisch → Evaluaties → Te valideren evaluaties bundelt in één lijst alle evaluaties die nog in Concept of Bevestigd staan, ongeacht de schaal: bewoner, schaal, datum, beoordelaar en status. Ze filtert op Concept, Bevestigd en Mijn evaluaties, groepeert per schaal of per bewoner, en laat overleden of gearchiveerde bewoners weg. Zie Te valideren evaluaties.

Opvolging en her-evaluatie

  • Het tabblad Evaluatie bewaart de gedateerde geschiedenis van elke schaal: om te herevalueren voert u een nieuwe evaluatie in op een nieuwe datum.

  • De afhankelijkheidsschaal heeft een eigen hernieuwingscyclus, bepaald door het landpakket.

  • Voor een periodieke herevaluatiecyclus met vervaldatum en beslissing gebruikt u de klinische registers.

  • Sommige schalen kunnen ook aan het bed worden ingevoerd — zie Evaluaties op mobiel.

Belangrijkste punten

  • Zes schalen: MMSE, Braden, MNA, OHAT, Tinetti op het tabblad Evaluatie, en pijn (VAS / DOLOPLUS-2) via het menu.

  • Lezing: MMSE en Tinetti, hoog = gunstig; Braden en MNA, laag = risico; OHAT en pijn, hoog = zorgwekkend.

  • Concept → Bevestigd → Gevalideerd; validatie door de hoofdverpleegkundige of de arts.

  • Een gevalideerde evaluatie is vergrendeld en bewaard: annuleer ze en zet ze daarna terug naar concept om ze te corrigeren.

  • Eén evaluatie per bewoner, per datum en per schaal.

Meer weten